English (United Kingdom)
  • Home
  • Zoeken in het archief
  • Verder lezen
  • Colofon
  • Contact
Tekstgrootteminplus
 
'Vluchtelingen' van Martin Monnickendam, 1936
Collectie Joods Historisch Museum, Amsterdam

Historisch kader

  • Het Auswärtige Amt
  • Migratie en vervolging

Achtergrond

  • De Jodenvervolging in Nederland
  • Vluchtelingen in Nederland
  • De migratie van Duitse Joden
  • Nederlands vreemdelingenbeleid
  • De opvang van Duitse Joden

Dossiers

  • Het AA en de Endlösung
  • De Conferentie van Évian
  • Discussie over vluchtelingen
  • Duitse wetenschappers in Exil
  • De 'Feldscher-Aktion'
  • Hoop op terugkeer?
  • De Kristallnacht
  • Nederlands-Duitse samenwerking
  • Nederlands protest
  • Oostenrijkse joden na Anschluss
  • Zweden als Schutzmacht
Het verschaffen van inlichtingen over personen aan Duitse instanties

De samenwerking tussen de Nederlandse en Duitse politie kreeg in de jaren na 1933, evenals voorheen, vorm via de conferenties van de Internationale Kriminalpolizeiliche Kommission (IKK). Deze organisatie was in 1923, mede op Nederlands initiatief, opgericht en was voor de grootste Europese en (later ook) Noord-Amerikaanse politiekorpsen de plaats waar formele en informele samenwerking op verschillende terreinen tot stand kwam. Zo wisselden korpschefs van grote steden in de marge van de IKK-conferenties informatie uit over extremistische groepen. Na de machtsovername van de nazi’s nam Nederland tijdelijk geen deel meer aan dit overleg, maar vanaf 1934 werd het internationale overleg over de politiële bestrijding van politiek extremisme weer voortgezet. Dit leidde tot het aanhalen van de informele contacten met de Duitse politie en de Gestapo.

 

Uit het archief van het Auswärtiges Amt blijkt dat de Nederlandse politie, wanneer er inlichtingen over Duitse staatsburgers gevraagd werden, bereid was samen te werken met de Duitse diplomatieke dienst en de Gestapo. De aanleiding kon zijn het vermoeden dat er sprake was van criminele of staatsvijandelijke - met name communistische - activiteiten. Maar ook kwam het voor dat op basis van een krantenartikel informatie werd gevraagd over de verblijfplaats en politieke bezigheden van een migrant. (Toegang 87-91)

 

Daarnaast waren er ook Nederlandse staatsburgers die op eigen initiatief inlichtingen verschaften over Duitse vluchtelingen. Zo bevat het archief een klikbrief van A.C. Vermout over een Duitse ingenieur die zijn moeder te gronde zou richten en tevens artikelen schreef die ‘de vreselijkste lasteringen en aantijgingen inhielden aan het adres van de Führer’. (Toegang 222)

 

Hebreeuwse vertaling

 

Instanties

  • Abteilung D
  • Auslandorganisation der NSDAP
  • Het Duitse Gezantschap
  • Gestapo
  • Gruppe Inland II
  • Reichssicherheits-Hauptamt
  • Rijkscommissariaat
  • Schutzstaffel (SS)
  • Sicherheitsdienst (SD)
  • Sicherheitspolizei

Personen

  • Johan Albarda
  • Otto Bene
  • Graf von Zech-Burkersroda
  • Hendrikus Colijn
  • Adolf Eichmann
  • Carel Goseling
  • Franz Rademacher
  • Josef van Schaik
  • Eberhard von Thadden
  • Horst Wagner