De SS (Schutzstaffel, ofwel bewakingseenheid) is opgericht in 1925 als bewakingseenheid voor bijeenkomsten van de NSDAP. Nadat Himmler in 1929 werd benoemd tot de Reichsführer SS vormde hij de organisatie om tot een elite-eenheid van ‘Arische Herrenmenschen’ die werden ingezet voor diverse militaire, veiligheids- en politiedoelen. De SS bewaakte onder andere de concentratiekampen, en bemande Einsatzgruppen en vernietigingskampen. De militaire tak van de SS was de Waffen-SS.

In Nederland werd de SS vertegenwoordigd door H.A. Rauter, de Höhere SS- und Polizeiführer en Generalkommissar für das Sicherheitswesen. Rauter was verantwoordelijk voor de deportaties van joden, de bestrijding van het Nederlandse verzet, en de verplichte tewerkstelling van Nederlandse mannen in Duitsland. Tijdens het proces van Neurenberg werd de SS als criminele organisatie aangemerkt; Rauter werd in 1948 ter dood veroordeeld.

Hans Rauter

• F. Dingel, ‘Schutsstaffel (SS)’, in: W. Benz, H. Graml en H. Weiß ed., Enzyklopädie  des Nationalsozialismus (München 1997) 718-721.