English (United Kingdom)
  • Home
  • Zoeken in het archief
  • Verder lezen
  • Colofon
  • Contact
Tekstgrootteminplus
 
'Vluchtelingen' van Martin Monnickendam, 1936
Collectie Joods Historisch Museum, Amsterdam

Historisch kader

  • Het Auswärtige Amt
  • Migratie en vervolging

Achtergrond

  • De Jodenvervolging in Nederland
  • Vluchtelingen in Nederland
  • De migratie van Duitse Joden
  • Nederlands vreemdelingenbeleid
  • De opvang van Duitse Joden

Dossiers

  • Het AA en de Endlösung
  • De Conferentie van Évian
  • Discussie over vluchtelingen
  • Duitse wetenschappers in Exil
  • De 'Feldscher-Aktion'
  • Hoop op terugkeer?
  • De Kristallnacht
  • Nederlands-Duitse samenwerking
  • Nederlands protest
  • Oostenrijkse joden na Anschluss
  • Zweden als Schutzmacht
Duitse wetenschappers in Exil

Met het van kracht gaan van het Reichsgesetz zur Wiederherstellung des Berufsbeamtentums op 7 april 1933 werden in Duitsland alle joodse aan de universiteiten werkzame wetenschappers, zo ook het ondersteunende personeel, uit hun functie ontheven. Er werd daarbij tijdelijk een uitzondering gemaakt voor de zogenoemde ‘Frontkämpfer’: mensen die in de Eerste Wereldoorlog aan Duitse zijde hadden meegevochten. Als gevolg van de ontslagen - de ‘arisering’ van de wetenschap - vond er een ware wetenschappelijke exodus plaats van meer dan 2000 wetenschappers. Velen - de Duitse wetenschap stond in hoog aanzien - vonden vroeg of laat in Europa, in de Verenigde Staten, of elders in de wereld, een nieuwe aanstelling. Ter ondersteuning van deze groep werd in 1933 in Zürich de Notgemeinschaft Deutscher Wissenschaftler im Ausland opgericht (in 1935 verhuisde deze organisatie naar Londen). (Toegang 84)

 

De naam ervan was geïnspireerd door de in 1920 opgerichte Notgemeinschaft der deutschen Wissenschaft (NDW); deze organisatie had beoogd het Duitse wetenschappelijke leven na afloop van de Eerste Wereldoorlog een nieuwe impuls te geven. Ook in Nederland werd in 1933 een Academisch Steunfonds opgericht met als doel het verlenen van tijdelijke (financiële) hulp aan wetenschappers. (Toegang 83 en toegang 253)

Hebreeuwse vertaling

 

Instanties

  • Abteilung D
  • Auslandorganisation der NSDAP
  • Het Duitse Gezantschap
  • Gestapo
  • Gruppe Inland II
  • Reichssicherheits-Hauptamt
  • Rijkscommissariaat
  • Schutzstaffel (SS)
  • Sicherheitsdienst (SD)
  • Sicherheitspolizei

Personen

  • Johan Albarda
  • Otto Bene
  • Graf von Zech-Burkersroda
  • Hendrikus Colijn
  • Adolf Eichmann
  • Carel Goseling
  • Franz Rademacher
  • Josef van Schaik
  • Eberhard von Thadden
  • Horst Wagner